Tottenham thua Aston Villa 2-3: Khi 400 triệu đô không mua nổi một trận thắng

Phút 45+2 tại Tottenham Hotspur Stadium, Johan Manzambi nhận bóng ở rìa vòng cấm, xoay người loại bỏ một hậu vệ áo trắng rồi tung cú sút chéo góc. Bóng đi qua tầm với của thủ môn, dựng lại tỷ số 2-0 cho Aston Villa ngay trước khi trọng tài thổi còi nghỉ. Ngồi trong khu vực phòng thu của France Bleu ở Paris, tôi ghi vào sổ tay một dòng ngắn: cú đánh dấu hiệp một không đến từ đẳng cấp, nó đến từ sự mất tập trung. Đó là loại bàn thua mà ở tuổi 46, tôi đã nhìn qua hàng trăm lần, và vẫn chưa hết ngạc nhiên vì sao đội bóng ở đẳng cấp cao lại để nó xảy ra.

Tottenham bước vào trận này với tư cách đội bóng vừa chi hơn 400 triệu đô la trong kỳ chuyển nhượng mùa hè — một con số đặt họ vào nhóm chi tiêu cao nhất Premier League. Họ cũng bước vào trận này với chuỗi thành tích đáng báo động: hai trận hòa, ba thất bại sau năm vòng đấu, chưa một lần giành trọn ba điểm. Đối thủ Aston Villa không phải ứng cử viên vô địch, chỉ xếp ở khu vực giữa bảng, nhưng họ có một thứ Tottenham đang thiếu: cấu trúc. Đội khách đến London với đội hình đã chơi với nhau đủ lâu để những đường chuyền chuyển trạng thái không cần suy nghĩ.

Tôi luôn nói với các đồng nghiệp ở phòng tin: đừng đọc trận đấu qua tỷ lệ kiểm soát bóng. Tottenham cầm bóng nhiều hơn trong hiệp một, nhưng phần lớn những đường luân chuyển của họ diễn ra ở khu vực không gây tổn thương. Aston Villa thì khác. Họ nhường bóng, đợi Spurs dâng cao, rồi tung ra những pha phản công trực diện vào khoảng trống giữa hai trung vệ. Bàn mở tỷ số của Nicolas Jackson — tân binh mùa hè được kéo về để giải quyết bài toán ghi bàn — xuất phát từ chính mô hình đó: Spurs để lộ hàng thủ, một đường chuyền vượt tuyến, và khoảng trống biến thành nguy hiểm. Tân binh của Villa hòa nhập nhanh hơn tân binh của Tottenham, dù Tottenham tiêu nhiều tiền hơn gấp nhiều lần. Sự chênh lệch về tốc độ tích hợp, chứ không phải về giá trị chuyển nhượng, mới là điều quyết định trận đấu này.

Đến phút 79, điều tồi tệ nhất mới ập đến với đội chủ nhà. Emi Buendía, người vào sân từ ghế dự bị, nhận bóng cách khung thành khoảng 25 mét, không ai áp sát, và tung cú sút xa làm tung lưới. Đó là bàn thứ ba của Villa — cũng là bàn thua thứ ba mà Tottenham phải nhận ngay trên sân nhà. Tôi theo dõi các trận đấu của Tottenham trong nhiều mùa và nhận ra một mẫu hình lặp lại: đội bóng này để thủng lưới ở giai đoạn cuối hiệp một và giai đoạn giữa hiệp hai, những thời điểm mà sự tập trung phải đạt mức cao nhất. Hàng phòng ngự mất tổ chức, tuyến giữa không bọc lót kịp, và Pedro Porro phải rời sân vì chấn thương trong hiệp một chỉ làm mọi thứ tồi tệ hơn. Một hậu vệ biên chấn thương ở đội bóng đang chật vật tìm sự ổn định giống như việc rút một viên gạch khỏi bức tường đã nứt.

Tottenham gỡ lại hai bàn trong những phút cuối. Conor Gallagher và Jan Paul van Hecke — hai cái tên không phải tiền đạo — lần đầu tiên ghi bàn ở Premier League mùa này. Hai bàn thắng ấy mang đến chút an ủi về mặt tỷ số, nhưng đồng thời phơi bày một nghịch lý: hệ thống tấn công của Tottenham không tạo ra bàn thắng từ những chân sút được kỳ vọng, mà từ những cầu thủ phòng ngự và tiền vệ lùi sâu. Nếu phải chờ đến khi các trung vệ và tiền vệ phòng ngự lên tham gia tấn công mới có bàn, thì vấn đề không nằm ở nhân sự tấn công, mà nằm ở cách xây dựng các pha bóng cuối cùng. Kết quả cuối cùng, 3-2 nghiêng về Aston Villa, khiến Tottenham chìm xuống vị trí thứ 18 với vỏn vẹn hai điểm sau năm vòng. Aston Villa leo lên vị trí thứ 15 với bốn điểm.

Ở một khía cạnh khác, cần phải nói rằng câu chuyện về Roberto De Zerbi không thể tách khỏi câu chuyện về con số 400 triệu đô. Khi một câu lạc bộ chi ra số tiền khổng lồ như vậy trong mùa hè, kỳ vọng sẽ tăng theo cấp số nhân, và áp lực lên huấn luyện viên cũng biến thành một cái bóng khổng lồ. De Zerbi được đưa về để thay đổi bộ mặt đội bóng, nhưng sau năm vòng, ông vẫn chưa có chiến thắng nào ở giải quốc nội. Trước kỳ nghỉ thi đấu quốc tế dài, ban lãnh đạo sẽ có thời gian để cân nhắc, và đó là khoảng thời gian nguy hiểm nhất đối với một huấn luyện viên đang chịu áp lực. Tôi đã chứng kiến quá nhiều lần, ở cả Pháp và châu Âu, kỳ nghỉ quốc tế trở thành thời điểm mà một thay đổi được thực hiện, không phải vì kết quả trên sân quá tệ, mà vì khoảng lặng giữa các trận đấu cho ban lãnh đạo đủ thì giờ để họp hành.

Điều đáng chú ý là Tottenham đã kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 17 trong hai năm liên tiếp. Đó là một vết sẹo chưa lành trong ký ức người hâm mộ, và mỗi trận không thắng mùa này lại khơi thêm vết sẹo ấy. Việc đưa về một huấn luyện viên mới cùng một loạt tân binh trị giá hàng trăm triệu đô vốn được trình bày như một cuộc tái thiết toàn diện. Nhưng cuộc tái thiết nào cũng cần thời gian, và Premier League không cho ai thời gian miễn phí. Nghịch lý nằm ở chỗ: câu lạc bộ vừa muốn xây dựng dài hạn, vừa chịu áp lực phải có kết quả ngay lập tức. Khi hai mong muốn này va vào nhau, huấn luyện viên thường là người ra đi trước tiên.

Đọc vị một thương vụ không cần lắng nghe lời đồn, chỉ cần nhìn dòng tiền đi. Bốn trăm triệu đô la đã rời khỏi két của Tottenham trong mùa hè, nhưng bảng điểm sau năm vòng cho thấy con số đó chưa chuyển hóa thành điểm số. Trong bóng đá hiện đại, chi tiêu lớn không tự động tạo ra một đội bóng gắn kết, bởi vì gắn kết là thứ được xây bằng thời gian trên sân tập, bằng hàng trăm giờ chạy bài, bằng sự thấu hiểu giữa các cầu thủ đến từ những nền văn hóa bóng đá khác nhau. Tiền mua được cầu thủ, nhưng không mua được một hệ thống đã vào guồng.

Hợp đồng là biên bản của lòng tham, nhưng cũng là nhật ký của hy vọng. Nhìn vào Tottenham lúc này, tôi thấy phía sau mỗi bản hợp đồng mùa hè là giấc mơ của ban lãnh đạo về một suất dự cúp châu Âu, là nỗi khát khao của người hâm mộ về một đội bóng dám cạnh tranh, và cả nỗi lo của chính các cầu thủ mới đến — những người phải chứng minh giá trị của mình trong một tập thể chưa thành hình. Thua trên sân nhà trước Aston Villa không phải thảm họa, nhưng nó là một dấu hiệu. Và trong bóng đá, những dấu hiệu nhỏ thường dự báo những vấn đề lớn hơn rất nhiều.

Với tư cách một người đã làm việc gần ba mươi năm trong ngành, tôi không đưa ra phán xét về ai đúng ai sai ở Tottenham. Nhưng tôi nhìn thấy một câu lạc bộ đang bị kẹt giữa quá khứ và tương lai. Người trong cuộc không phải người biết nhiều nhất, mà là người giữ bình tĩnh nhất khi mọi thứ sụp đổ. Ban lãnh đạo Tottenham sẽ phải chứng minh họ có giữ được bình tĩnh hay không trong kỳ nghỉ quốc tế sắp tới.

Câu hỏi còn lại không phải là Tottenham có thể lật ngược tình thế hay không, mà là họ sẽ làm điều đó cùng ai. Kỳ nghỉ quốc tế đến đúng lúc ban lãnh đạo cần quyết định. Và tôi sẽ tiếp tục ghi vào sổ tay những gì xảy ra tiếp theo — bởi vì ở Paris, người nghe của tôi muốn biết một điều duy nhất: khi nào dòng tiền ở Tottenham bắt đầu chảy ngược lại thành điểm số trên bảng đấu.