Vân Trang “Jang Doll” vô địch 42km Y Tý Mùa Vàng 2026: “Em chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ”

Ngay tại giải chạy Y Tý Mùa Vàng 2026 diễn ra ngày 6/9, vận động viên Vân Trang - sinh năm 2026 tại Hà Nội, mang biệt danh Jang Doll và đang là mẹ bốn con - đã chạm vạch đích nội dung 42km với thời gian 4 giờ 26 phút. Thành tích này đưa chị lên ngôi vô địch nữ 42km, đồng thời xếp thứ hai toàn giải khi chỉ thua đúng một nam runner. Đáng chú ý, Vân Trang cán đích trước gần như toàn bộ các vận động viên nam trong cùng cự ly. Giải chạy Y Tý Mùa Vàng được tổ chức tại xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, nơi có cung đường leo núi quanh đỉnh Lảo Thẩn cao 2.860 m so với mực nước biển. Cự ly 42km có tổng độ cao tích lũy hơn 1.300 m, nhiều đoạn dốc dựng đứng phải vượt qua trong điều kiện không khí loãng ở vùng cao. Đây chính là thử thách mà chính nhà vô địch cũng thừa nhận rất khắc nghiệt. Chia sẻ với phóng viên, Vân Trang kể: “Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: ‘Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội’. Sức bền này đến từ sự đều đặn và kỷ luật. Ngoài chạy bộ, em kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ để tích lũy thể lực từng ngày”. Ngay khi hình ảnh Vân Trang về đích được chia sẻ, một số hội nhóm chạy bộ lại bày tỏ những lời bình luận thiếu tôn trọng. Thay vì nhắc đến chuyên môn, không ít người tập trung vào vòng một lớn tự nhiên của chị dưới bộ đồ thể thao bó sát. Có người còn dùng cụm từ “vác hai quả bưởi đi chạy” để chế giễu. Điều này tạo ra một làn sóng phản ứng dữ dội, nhưng Vân Trang không chọn cách im lặng. Nữ vận động viên người Hà Nội phản pháo trực diện: “Em nói thật chứ em đố ai vác hai quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực ‘tiếp tế vitamin C’ cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ”. Chính câu nói đó đã trở thành tuyên ngôn của một người mẹ bốn con vừa hoàn thành quãng đường dài gần bằng một marathon và vượt qua gần như toàn bộ nam giới trong giải. Với Vân Trang, phụ nữ chơi thể thao cần được nhìn nhận từ nỗ lực và thành tích, không nên bị đánh giá bởi ngoại hình. Chị chia sẻ: “Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình”. Đứng trước câu hỏi liệu có nên chọn bộ trang phục rộng hoặc kín đáo hơn để tránh ánh mắt soi mói, nhà vô địch Y Tý dứt khoát: “Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua”. Bên cạnh thể lực, Vân Trang cho rằng tinh thần vững vàng là yếu tố then chốt giúp chị đứng vững giữa áp lực từ xã hội và đường đua. Việc liên tục chinh phục những cung trail dài không chỉ rèn cơ bắp mà còn giúp chị quen với việc đối mặt với những tình huống không như ý. “Đã chạy trail thì phải chấp nhận mưa nắng, dốc cao, thậm chí có lúc đường mất dấu. Tôi xem những lời nói tiêu cực giống như một con dốc bất ngờ. Nếu mình hoảng, mình sẽ ngã. Còn nếu mình thở đều, điều chỉnh tốc độ, con dốc nào rồi cũng sẽ qua”, chị nói thêm. Với thành tích tại Y Tý, Vân Trang khép lại một mùa giải đáng nhớ và bắt đầu chuẩn bị cho những mục tiêu lớn hơn. Chị xác nhận sẽ tham dự giải VMM 70km trong thời gian tới, đồng thời nhắm tới cự ly 100km vào cuối năm. Đây là bước chạy xa hơn rất nhiều so với nội dung 42km vừa hoàn thành, đòi hỏi giáo án dinh dưỡng, ngủ nghỉ và khả năng phục hồi tốt hơn. Chị khẳng định: “Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ”. Câu chuyện của Vân Trang tại Y Tý Mùa Vàng 2026 vì thế không chỉ là một tấm huy chương. Nó đặt ra bài toán về cách cộng đồng nhìn nhận phụ nữ thể thao, từ những thành kiến trên mạng xã hội cho đến quyền được mặc trang phục mình cảm thấy thoải mái. Trong khi nhiều vận động viên nữ phải chịu áp lực kép - vừa về đích trong thời gian tốt, vừa phải đối mặt với những lời bình luận về cơ thể - thì Vân Trang chọn cách đơn giản hơn: chạy thật nhanh, về đích thật an toàn và để chính thành tích chứng minh điều quan trọng nhất. Cuối tuần qua, Lảo Thẩn vẫn còn nguyên bóng dáng một người phụ nữ nhỏ bé nhưng đầy quyết tâm. Cô không chạy để chiều lòng thiên hạ. Cô chạy cho bốn đứa con của mình, cho chính cô và cho một tinh thần thể thao không bị khuất phục trước bất kỳ định kiến nào. Hình ảnh Vân Trang băng qua đỉnh núi, mồ hôi lấm tấm trên gương mặt rạng ngời, sẽ còn được nhắc lại như một cột mốc đẹp của giải chạy này.