Hố 18 ở Wentworth và hai số phận: Spaun đăng quang, Elvira gục ngã

Trên fairway hố 18 của West Course, Wentworth, Manuel Elvira đứng cùng gậy sắt trong tay và một câu chuyện cổ tích nằm gọn trong tầm với. Anh vừa ghi eagle ở hố 71, bóng nằm trên cỏ ngắn của một hố par-5 hiền lành, và golfer 30 tuổi người Tây Ban Nha — người bước vào tuần thi đấu với vị trí thứ 294 trên bảng xếp hạng thế giới — hiểu rõ rằng chỉ một birdie là đủ để khép lại chức vô địch PGA Championship. Một par cũng đủ để đẩy JJ Spaun vào loạt playoff.

Điều diễn ra sau đó là một dạng tra tấn thể thao. Elvira kéo cú layup vào bunker. Cú thứ hai bay qua green. Cú chip tiếp theo lại nằm gọn trong một bunker khác. Rồi anh hụt putt bogey từ khoảng 1,2 mét. Phải khâm phục anh vì đã không bật khóc ngay trên fairway.

Tôi ngồi lại rất lâu sau khi đèn camera tắt. Có những thứ chỉ chịu hiện ra khi khán đài bắt đầu trống, và dáng đứng của một người vừa đánh mất thứ lớn nhất trong đời nghề là một trong số đó.

PGA Championship của DP World Tour tại Wentworth là sự kiện chủ lực của hệ thống giải châu Âu, nơi mọi tay golf đều muốn có tên trên bảng vàng vì nó mở cửa cho cả tiền thưởng lẫn suất dự các đội tuyển. Trong sáu mùa gần nhất, golfer Mỹ đã thắng ba lần tại đây, một con số khiến giới quan sát châu Âu phải nhíu mày mỗi khi tháng Chín tới.

Điều đáng nói là Spaun đến nước Anh trong trạng thái của một người bị bỏ rơi. Anh không có tên trong đội tuyển Mỹ dự Presidents Cup, giải đấu mà đội Mỹ gặp đội tuyển quốc tế. Ngay cả Rory McIlroy, trong phần trả lời truyền thông sau giải, cũng tưởng Spaun nằm trong thành phần do Brandt Snedeker dẫn dắt. Sự vắng mặt đó đã kỳ lạ trước khi vòng đấu cuối khép lại, và nó càng kỳ lạ hơn sau khi anh nâng cúp.

"Tôi đã chơi với một cục tức rất lớn trên vai", Spaun nói. "Tuần này tôi chắc chắn có điều phải chứng minh, nhưng mọi thứ xảy ra đều có lý do của nó."

Anh vốn đã là nhà vô địch major. Chiến thắng ở Wentworth chỉ đơn giản biến một điều bất khả tín thành điều khó tin: Spaun bị bỏ qua thêm một lần nữa khi đội Mỹ gặp đội châu Âu tại Ireland ở Ryder Cup mùa sau. Nhìn cách anh điều bóng quanh một sân cỏ châu Âu trong gió, tôi thấy khó tưởng tượng kịch bản đó lặp lại.

Vòng cuối của Spaun là 67 gậy, gồm bốn birdie trong năm hố cuối. Anh kết thúc ở mức 17 dưới par và thắng cách biệt hai gậy. Nhóm đồng hạng nhì gồm Elvira, McIlroy, Aaron Rai và Adam Scott.

Có một chi tiết nhỏ mà tôi cho là điểm nhấn văn hóa của cả tuần đấu. Gia đình Spaun đã trở thành khách quen của vùng Cotswolds sau khi mê chương trình truyền hình Clarkson's Farm. Khi trọng tài xác nhận kết quả, vợ anh đứng vẫy một chiếc mặt nạ Jeremy Clarkson trên khán đài. "Tôi đã nở ra thành một tay golf mà chính tôi cũng không nghĩ mình có thể trở thành", Spaun nói. "Đưa được lối chơi của mình đi khắp thế giới, cụ thể là tới nước Anh, nơi gia đình tôi rất yêu quý, mọi thứ như được xếp đặt sẵn."

Còn Elvira, sau đó, chỉ nói được vài câu. "Thật tàn nhẫn khi tôi đánh sai cú layup và tự đẩy mình vào thế khó nhất trong bunker trên fairway", anh nói. "Tôi không thể thực hiện được nó. Có lẽ tôi đã chơi thứ golf hay nhất trong đời mình."

Điều đáng phân tích không nằm ở cảm xúc, mà ở quyết định kỹ thuật. Một golfer đang đạt 17 dưới par trên hố par-5 cuối cùng có hai lựa chọn: lên green trong hai gậy, hoặc chơi an toàn. Elvira chọn layup. Với một người hạng 294 thế giới đang dẫn đầu ở hố 72, lựa chọn an toàn là hợp lý về mặt xác suất. Vấn đề nằm ở chất lượng cú đánh chứ không nằm ở chiến lược.

Cú hỏng layup biến hố par-5 dễ thở nhất sân thành hố khó nhất, vì bunker trên fairway của West Course buộc golfer phải đánh bóng bay cao qua miệng bunker trong khi chân đứng thấp hơn bóng. Từ đó trở đi, mọi cú đánh của Elvira là chuỗi phản ứng dây chuyền: bóng vượt green, cỏ quanh green ở Wentworth trượt nhanh hơn cát, và cú putt 1,2 mét là hệ quả của việc anh buộc phải tấn công thay vì giữ nhịp.

Tôi đã xem lại toàn bộ hố 18 của nhóm cuối cùng nhiều lần. Không có khoảnh khắc nào Elvira run tay. Chỉ có ba lần anh chọn sai loại bóng trong ba tình huống khác nhau, và ở đẳng cấp này, sai ba lần liên tiếp trong bốn phút là tất cả những gì cần để mất một danh hiệu.

Sự lạnh lùng trong cách Spaun xử lý hố 18 là chiến lược dài hạn, không phải một khiếm khuyết tính cách. Anh đánh bóng lên green trong hai gậy ở hố đó, và khi Elvira sụp đổ, Spaun không cần làm gì ngoài việc đứng yên và chờ đợi. Một mùa giải chỉ là một câu trong cuốn sách dày cả thập kỷ, và cuốn sách của Spaun vừa có thêm một chương được viết bằng thứ bình tĩnh khó chịu.

Phía sau, Rory McIlroy tạo ra bức tranh gây bối rối cho người xem. Anh đạt 15 dưới par trong một tuần mà anh hụt bốn putt birdie từ khoảng 3 mét trở vào, thậm chí có cú ở khoảng 3 mét đúng nghĩa "không thể hụt". Vòng cuối của anh là 68 gậy. Cú đánh đẹp nhất ngày thuộc về anh, khi từ trong rừng cây ở hố 12, anh bẻ bóng cong khoảng 73 mét trước khi dừng lại ngay sát green.

"Tôi cảm thấy lối chơi của mình đang đi đúng hướng", McIlroy nói. "Khi xem lại swing của mình trên video, tôi vẫn chưa hài lòng. Nó sẽ cần thời gian. Golf đâu chỉ có swing, bạn còn phải chip và putt."

Điểm đáng chú ý với người theo dõi lâu năm là cuộc đua bảng xếp hạng DP World Tour. McIlroy thu hẹp được khoảng cách với Patrick Reed, và cuộc đối đầu giữa hai người từ nay tới giữa tháng Mười Một hứa hẹn là một trong những màn rượt đuổi đáng xem nhất của mùa. Quả bóng lăn trên sân, nhưng tôi đang đọc dòng tiền di chuyển sau lưng nó.

Joost Luiten, Matt Fitzpatrick, Ryan Fox và Filippo Celli hoàn tất nhóm mười người dẫn đầu. Nhưng đây là câu chuyện của hai người đàn ông, và một trong hai người đó là người đứng thứ hai.

Narration dễ viết nhất tuần này là "Elvira mất bình tĩnh". Tôi không mua nó. Điều tôi thấy là một golfer xếp hạng 294 thế giới đã vào tới hố 72 của sự kiện chủ lực châu Âu, đứng trên fairway với cơ hội thắng ngang bằng một nhà vô địch major. Khoảng cách giữa anh và Spaun ở hố đó không phải là bản lĩnh. Nó là một cú đánh sắt vào bunker.

Ngược lại, câu chuyện dễ viết thứ hai là "Spaun được đền đáp". Cũng không chính xác. Spaun bị loại khỏi Presidents Cup, rồi anh thắng ở châu Âu, và rồi sẽ có người nói rằng ban tuyển chọn đội Mỹ đã sai. Nhưng họ không sai trong dữ liệu họ dùng; họ sai trong trọng số. Suất dự đội tuyển vẫn được phân bổ theo bảng xếp hạng và phong độ giải Mỹ, trong khi Spaun chứng minh giá trị của mình trên mặt sân châu Âu, nơi gió và cỏ khác hẳn.

Điều các ủy ban tuyển chọn thường xuyên đánh giá thấp là khả năng di chuyển của một golfer — chứ không phải phong độ đỉnh cao của anh ta. Spaun vô địch ngay lần đầu dự Wentworth. Điều đó nói lên rằng lối chơi của anh không bị trói vào một loại sân, một loại cỏ hay một múi giờ.

Họ nghi ngờ giọng nói trước khi nghe luận điểm. Tôi đã học cách kiếm chứng cứ trước, mong đợi sau, và ở đây bằng chứng là một chiếc cúp trên sân cỏ Anh.

Còn với Elvira, đây là loại thất bại có thể định hình hoặc bóp nghẹt phần còn lại của một sự nghiệp. Anh chưa từng thắng một danh hiệu chuyên nghiệp nào. Anh đã chơi thứ golf hay nhất đời mình trong tuần mà mọi thứ khác đều đúng. Câu hỏi tôi mang về Boston là liệu anh có dám đứng trên fairway hố 18 một lần nữa với cùng quyết định trong đầu — và liệu lần tới, cây gậy sắt có nghe lời anh hay không.