Điền kinhHuy chương vàng Asian Games của Kazakhstan bị treo vì đôi giày chưa được World Athletics phê duyệt
Điền kinh

Huy chương vàng Asian Games của Kazakhstan bị treo vì đôi giày chưa được World Athletics phê duyệt

Trả lời cốt lõi: Yasmina Toxanbayeva (Kazakhstan) bị tước huy chương vàng Asian Games vì đi đôi giày không nằm trong danh sách được World Athletics phê duyệt. Kết quả giữ ở trạng thái tạm thời, vận động viên đã kháng cáo lên hội đồng trọng tài. Vi phạm thuộc về trang thiết bị, không liên quan đến doping. Dữ kiện chính: - Toxanbayeva về đích đầu tiên với thời gian 3:22:20, hơn Danzengquzong (Trung Quốc) gần bốn phút. - Lý do tước huy chương: giày không được World Athletics phê duyệt và niêm yết. - Kết quả vẫn tạm thời; kháng cáo của vận động viên đang chờ hội đồng trọng tài phân xử. - Bảng huy chương điều chỉnh: Danzengquzong vàng, Ma Li bạc, Yukiko Umeno đồng. - Bản tin gốc mâu thuẫn giữa nội dung đi bộ thể thao và marathon nữ. Nguồn: The Express Tribune. Hỏi đáp liên quan: H: Án phạt này có phải doping không? Đ: Không, đây là vi phạm quy định trang thiết bị theo luật giày của World Athletics. H: Huy chương vàng đã được trao lại chính thức chưa? Đ: Chưa, kháng cáo đang chờ xử lý nên kết quả vẫn ở trạng thái tạm thời. H: Vì sao kết quả 3:22:20 gây tranh cãi? Đ: Mốc thời gian này không khớp với chuẩn marathon nữ đỉnh cao lẫn chuẩn đi bộ đường dài, cho thấy dữ liệu cần được kiểm chứng.

Trên đường chạy, không ai cúi xuống nhìn giày của người khác. Người ta nhìn vào cổ chân, vào nhịp thở, vào khoảng cách giữa hai bóng lưng. Yasmina Toxanbayeva về đích trước người xếp sau gần bốn phút, một khoảng cách đủ khiến khán đài đứng dậy ở một kỳ đại hội thể thao châu lục. Rồi khi cô đã đứng trên bục nhận huy chương, có một người cúi xuống. Người đó nhìn vào đôi giày. Từ khoảnh khắc ấy, tấm huy chương vàng của vận động viên Kazakhstan bắt đầu lung lay, và một cuộc tranh cãi chẳng liên quan gì đến tốc độ chính thức được mở ra. Hồ sơ tôi có trong tay ghi hai phiên bản. The Express Tribune đưa tin về một vận động viên đi bộ thể thao; phần nội dung của bản tin lại nói về nội dung marathon nữ. Thời gian được ghi nhận: 3 giờ 22 phút 20 giây. Cả hai cách đọc đều không khớp với bức tranh quen thuộc. Kỷ lục thế giới marathon nữ nằm quanh 2 giờ 09 đến 2 giờ 11, còn kỷ lục đi bộ 35km nữ vào khoảng 2 giờ 37. Chuẩn mực nào cũng đặt kết quả ấy ra ngoài vùng quen thuộc, và với bất kỳ ai từng ngồi ở phòng kết quả, đó là điều buộc phải dừng lại. Vấn đề trung tâm của bản tin nằm ở chỗ khác. Toxanbayeva bị tước huy chương vàng vì đi đôi giày không được World Athletics phê duyệt. Một quan chức kỹ thuật của đại hội nói rằng họ đã viết thư cho World Athletics để làm rõ điều kiện về giày thi đấu. Kết quả được giữ ở trạng thái tạm thời trong lúc chờ khiếu nại. Vận động viên đã kháng cáo lên hội đồng trọng tài. Toàn bộ bảng huy chương vì thế vẫn treo lơ lửng. Dạng vi phạm này thuộc về trang thiết bị, không liên quan đến doping. Cần nói rõ điều đó trước khi bất kỳ ai gọi cô bằng một từ nào khác. Đôi giày đã trở thành một cánh cửa Kể từ khi kỷ nguyên giày siêu nhẹ có tấm carbon nổ ra, World Athletics dựng lên một cơ chế riêng: mọi mẫu giày dùng trong thi đấu đường bộ và marathon phải nằm trong danh sách được phê duyệt và công bố. Danh sách ấy không phải thủ tục hành chính cho vui. Nó là điều kiện để một vận động viên được phép xuất phát. Nhiều người hâm mộ vẫn tưởng vi phạm giày là chuyện nhỏ, kiểu như mặc sai màu áo. Với một vận động viên đường bộ chuyên nghiệp, mẫu giày quyết định trực tiếp đến hiệu suất: độ dày đế, cấu hình tấm đệm, độ đàn hồi. Một mẫu giày chưa qua kiểm duyệt có thể mang lại lợi thế mà đối thủ không có. Ban tổ chức không thể để câu hỏi ấy lơ lửng giữa một cuộc đua tranh huy chương. Nhà báo thể thao chúng tôi gọi đây là vùng chồng lấn: kỹ thuật, thương mại và luật lệ gặp nhau ở đúng một điểm, là đôi giày đặt ở vạch xuất phát. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các giải điền kinh đường bộ của tôi, những vụ việc kiểu này hiếm khi chỉ có một người chịu trách nhiệm. Nhà sản xuất gửi mẫu đi phê duyệt, liên đoàn quốc gia kiểm tra lại, vận động viên mang vào thi đấu. Bất kỳ mắt xích nào lơi ra, tấm huy chương đều có thể bị rút. Quy trình kháng cáo ở một kỳ đại hội châu lục đi theo hai bước. Bước một, quan chức kỹ thuật ghi nhận vấn đề và chuyển hồ sơ tới World Athletics. Bước hai, vận động viên khiếu nại lên hội đồng trọng tài của đại hội. Nếu hội đồng giữ nguyên quyết định, bước tiếp theo nằm ngoài đại hội, ở một cấp tài phán cao hơn. Mỗi bước đều mất thời gian, và trong suốt khoảng thời gian đó, tấm huy chương vàng không thuộc về ai một cách trọn vẹn. Khoảng cách bốn phút và câu hỏi chưa có lời đáp Trên đường chạy, Toxanbayeva về trước Danzengquzong của Trung Quốc gần bốn phút. Ở một nội dung marathon đỉnh cao châu Á, khoảng cách ấy rất lớn. Ở một nội dung đi bộ đường dài, nó lại nằm trong vùng hợp lý. Chính sự mâu thuẫn giữa hai cách gọi tên nội dung khiến mọi phân tích sau đó phải đi kèm một dấu hỏi. Theo kết quả được điều chỉnh, Danzengquzong lên ngôi vô địch, Ma Li, đồng hương của cô, nhận huy chương bạc, còn Yukiko Umeno của Nhật Bản nhận huy chương đồng. Ba cái tên, hai quốc gia, một trật tự quen thuộc. Trung Quốc từ lâu vẫn là mỏ neo của điền kinh đường dài châu Á, với nguồn tuyển từ các tỉnh miền tây ở độ cao lớn. Việc họ đưa hai vận động viên vào tốp ba càng khẳng định chiều sâu lực lượng. Nếu huy chương vàng thuộc về một vận động viên Kazakhstan, đó sẽ là một điểm lệch nhẹ trên bản đồ. Việc tước huy chương đưa bản đồ trở về hình dạng cũ. Nhưng cần nhớ: kết quả chỉ đang tạm thời, vì kháng cáo chưa ngã ngũ. Cái chưa ai chịu nói Điều đáng chú ý nhất trong vụ việc này không nằm ở án phạt. Nó nằm ở chỗ danh sách giày được phê duyệt đã trở thành một cánh cửa thương mại thực sự, có thể đóng sập sự nghiệp của một vận động viên trong vài giờ. Thử đặt câu hỏi ngược. Nếu đôi giày đó thuộc một mẫu chưa được xếp vào danh sách, ai chịu trách nhiệm chính? Vận động viên tự mua, hay nhà tài trợ cung cấp trang bị cho cả đội tuyển quốc gia? Trên thực tế, không ai mang một đôi giày mới tinh vào một kỳ đại hội mà tự mình quyết định tất cả. Có hợp đồng, có bộ phận hậu cần, có người ký duyệt. Nếu lỗi nằm ở phía nhà cung cấp, đây là một câu chuyện thương mại bị khoác lớp áo kỹ thuật. Nếu lỗi nằm ở phía vận động viên, đây là một câu chuyện tuân thủ luật bị khoác lớp áo gian dối. Hai câu chuyện rất khác nhau, và báo chí có xu hướng gộp chúng lại thành một tiêu đề duy nhất. Tôi không tin vào một chiến thắng bất thường. Tôi cũng không tin vào một án phạt bất thường. Cả hai đều cần được soi dưới cùng một thứ ánh sáng. Một chi tiết nữa đáng lưu tâm: bản tin gốc tự nó lẫn lộn giữa đi bộ và marathon. Đi bộ có bộ luật kỹ thuật riêng, gồm mất liên hệ với mặt đất và gối gập, còn marathon thì không. Luật giày áp dụng cho cả hai, nhưng cơ chế xử lý lại đi theo hai đường khác nhau. Khi chính người đưa tin không phân biệt được, việc công chúng hiểu sai câu chuyện là điều khó tránh. Kỷ lục chỉ là cái bóng, con người mới là đường chạy. Trong vụ việc này, con người bị kéo vào một quy trình mà cô không kiểm soát phần lớn. Người hùng của tôi không bao giờ giơ cúp, họ chỉ thì thầm với cỏ sân đấu. Toxanbayeva có thể sẽ giơ cúp trở lại, hoặc không. Dù kết quả ra sao, một điều đã thay đổi: từ nay, mỗi liên đoàn điền kinh châu Á phải có một danh sách kiểm tra giày trước ngày lên đường. Điều còn lại sau vạch đích Có những vận động viên không bao giờ về đích, nhưng vẫn chạy mãi trong ký ức tôi. Toxanbayeva đã về đích. Cô thậm chí về đích trước tất cả. Thứ cô chưa chạm tới là sự công nhận, và đó là một đường chạy không có vạch nào vẽ sẵn. Điền kinh và đời người giống nhau ở một điểm: ai cũng có vạch đích, nhưng ít ai chạy đúng đường. Có người lệch một bước chân. Có người lệch một đôi giày. Vụ việc này sẽ được nhắc lại trong các buổi tập huấn luật dành cho liên đoàn quốc gia. Nó sẽ được đưa vào tài liệu hướng dẫn kiểm tra trang thiết bị trước giải. Và nó sẽ nằm trong ký ức của một vận động viên, như một buổi sáng cô đứng trên bục và nghe ai đó hỏi về đôi giày thay vì hỏi về quãng đường. Điều tôi muốn biết tiếp theo không phải là ai được nâng huy chương. Tôi muốn biết hội đồng trọng tài sẽ gọi tên mẫu giày đó, và gọi tên người đã ký duyệt cho nó. Khi một tấm huy chương bị treo lên, thứ bị treo cùng nó là câu hỏi về trách nhiệm.

Huy chương vàng Asian Games của Kazakhstan bị treo vì đôi giày chưa được World Athletics phê duyệt

Cầu thủ liên quan